लोकशाहीचा 'गुलाबी' सोहळा

आज महाराष्ट्रातील २९ महानगरपालिकांच्या निवडणुकीसाठी मतदान प्रक्रिया अत्यंत चुरशीने सुरू आहे. यंदाच्या निवडणुकीत सर्वात जास्त चर्चा होत आहे ती म्हणजे निवडणूक आयोगाने उभारलेल्या 'पिंक बूथ' अर्थात सखी मतदान केंद्रांची. शहराच्या कानाकोपऱ्यात उभारण्यात आलेली ही केंद्रं आज खऱ्या अर्थाने महिला शक्तीचा गौरव करताना दिसत आहेत. सकाळपासूनच या केंद्रांवर महिला मतदारांच्या लांबच लांब रांगा लागल्या असून, मतदानासाठी अद्याप दीड ते दोन तासांचा अवधी शिल्लक असल्याने हा उत्साह वाढतच आहे.

पिंक बूथ: केवळ सजावट नाही, तर सन्मान! राज्यातील प्रत्येक वॉर्डमध्ये किमान एक 'पिंक बूथ' उभारण्याचा निर्णय प्रशासनाने घेतला होता. मुंबई, पुणे, नागपूर आणि नाशिक यांसारख्या मोठ्या शहरांमध्ये या केंद्रांचे नियोजन अत्यंत नेटके करण्यात आले आहे. या केंद्रांचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे येथील संपूर्ण व्यवस्था महिलांच्या हाती आहे. केंद्राध्यक्ष, मतदान अधिकारी, सुरक्षा रक्षक आणि अगदी पोलीस कर्मचारीही महिलाच आहेत. यामुळे महिला मतदारांमध्ये सुरक्षिततेची आणि आपलेपणाची भावना निर्माण झाली आहे. गुलाबी रंगाचे पडदे, रंगीबेरंगी फुलांच्या माळा आणि रांगोळीने सजलेली ही केंद्रं एखाद्या उत्सवासारखी वाटत आहेत.

महिला मतदारांच्या प्रतिक्रिया आज दिवसभर या पिंक बूथवर फिरताना एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवली, ती म्हणजे महिलांचा आत्मविश्वास. "पिंक बूथवर आल्यावर आम्हाला एक वेगळाच सन्मान जाणवतो. इथे केवळ महिला अधिकारी असल्याने आम्ही मोकळेपणाने आपले प्रश्न विचारू शकतो आणि कोणत्याही दडपणाशिवाय मतदान करू शकतो," अशी प्रतिक्रिया एका नवमतदार तरुणीने दिली. अनेक ठिकाणी गृहिणींनी आपल्या लहान मुलांसह केंद्रावर हजेरी लावली आहे. काही पिंक बूथवर पाळणाघराचीही सोय करण्यात आली आहे, ज्यामुळे महिलांना शांतपणे आपला हक्क बजावता येत आहे.

जागरूकता आणि सत्तेत वाटा स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये महिलांना असलेल्या ५० टक्के आरक्षणाने महिलांना केवळ सत्तेत जागा दिली नाही, तर मतदानाचीही नवी दृष्टी दिली आहे. पिंक बूथच्या बाहेर रांगेत उभे असताना महिलांमध्ये होणाऱ्या चर्चा प्रामुख्याने प्रभागातील विकासकामांवर आधारित आहेत. पाणीपुरवठा, कचरा व्यवस्थापन, मुलांसाठीची मैदाने आणि महिला सुरक्षा या मुद्द्यांवर महिला आज भरभरून बोलत आहेत. "पिंक बूथ ही संकल्पना महिलांना घराबाहेर पडण्यासाठी एक मोठे प्रोत्साहन ठरली आहे," असे मत एका महिला निवडणूक अधिकाऱ्याने व्यक्त केले.

सेलिब्रिटींची हजेरी आणि सेल्फी पॉईंट अनेक महिला सेलिब्रिटींनीही आज आवर्जून पिंक बूथला भेट देऊन आपला मतदानाचा हक्क बजावला. या केंद्रांवर उभारण्यात आलेले 'सेल्फी पॉईंट' तरुणींच्या आकर्षणाचे केंद्र बनले आहेत. बोटावरची निळी शाई आणि मागे पिंक बूथची गुलाबी सजावट अशा स्वरूपाचे फोटो सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात व्हायरल होत आहेत. यामुळे 'व्होटिंग' हा एक 'ट्रेंड' बनला असून, तरुणी मोठ्या अभिमानाने या प्रक्रियेत सहभागी होत आहेत.

अजूनही मतदानाची वेळ संपलेली नाही. सूर्य मावळतीकडे झुकत असला, तरी पिंक बूथवरील चैतन्य मात्र अजूनही ताजे आहे. सायंकाळी ५:३० पर्यंत मतदानाची प्रक्रिया सुरू राहणार असून, शेवटच्या क्षणापर्यंत जास्तीत जास्त महिलांनी बाहेर पडावे यासाठी प्रशासनाकडून वारंवार आवाहन केले जात आहे. महाराष्ट्राच्या राजकीय इतिहासात 'पिंक बूथ'च्या या प्रयोगाने महिला मतदारांमध्ये एक नवी ऊर्जा भरली आहे, ज्याचा सकारात्मक परिणाम येणाऱ्या निकालात नक्कीच पाहायला मिळेल.