लाडक्या बहिणींना मकरसंक्रांतीचं मोठं वाण!

महाराष्ट्र राज्यातील लाखो महिला ज्या 'मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजने'च्या पुढील हप्त्याची प्रतीक्षा करत होत्या, त्यांच्यासाठी आनंदाची बातमी समोर आली आहे. नवीन वर्षाच्या सुरुवातीलाच सरकारने महिलांना मोठा दिलासा देण्याचे ठरवले असून मकरसंक्रांतीच्या शुभ मुहूर्तावर लाडक्या बहिणींच्या बँक खात्यात थेट ३००० रुपये जमा होणार आहेत. हा निधी म्हणजे डिसेंबर आणि जानेवारी अशा दोन महिन्यांचा एकत्रित हप्ता असणार आहे. विधानसभा निवडणुकीच्या निकालानंतर हप्त्यांबाबत निर्माण झालेली साशंकता आता दूर झाली असून सरकारने या योजनेची अंमलबजावणी अधिक वेगाने करण्याचे संकेत दिले आहेत. मकरसंक्रांतीला तिळगूळ वाटप करत असतानाच सरकारच्या या निर्णयामुळे महिलांमध्ये उत्साहाचे वातावरण पाहायला मिळत आहे.

मात्र, या आनंदाच्या बातमीसोबतच एक धक्कादायक माहिती देखील समोर आली आहे. सर्वच पात्र महिलांना हा ३००० रुपयांचा हप्ता मिळणार नाही. राज्य सरकारने योजनेत पारदर्शकता आणण्यासाठी आणि केवळ गरजू महिलांनाच लाभ मिळावा यासाठी ई-केवायसी (e-KYC) प्रक्रिया अनिवार्य केली होती. ३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंत ज्या महिलांनी आपली केवायसी प्रक्रिया पूर्ण केलेली नाही, अशा सुमारे ३० लाख महिलांना मकरसंक्रांतीचा हा हप्ता मिळणार नसल्याचे स्पष्ट झाले आहे. वारंवार मुदतवाढ देऊनही ज्या महिलांनी आधार प्रमाणीकरण किंवा केवायसी पूर्ण केले नाही, त्यांच्या नावावर आता तात्पुरती किंवा कायमस्वरूपी स्थगिती येण्याची शक्यता आहे.

केवायसी व्यतिरिक्त आणखी एका महत्त्वाच्या कारणामुळे अनेक महिलांचे नाव लाभार्थी यादीतून कापले जाण्याची शक्यता आहे. सरकारने आता उत्पन्नाच्या निकषांची कडक तपासणी सुरू केली आहे. ज्या महिलांच्या कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न २.५ लाख रुपयांपेक्षा जास्त आहे किंवा ज्यांच्या कुटुंबात कोणी आयकर भरते, अशा महिलांची माहिती सरकारी प्रणालीद्वारे शोधली जात आहे. विशेष म्हणजे, केवळ महिलेचीच नाही तर त्यांच्या पतीची किंवा वडिलांची केवायसी माहिती देखील तपासली जात आहे. जर कागदपत्रांमध्ये तफावत आढळली किंवा उत्पन्न मर्यादेपेक्षा जास्त असल्याचे सिद्ध झाले, तर अशा महिलांचा लाभ कायमचा बंद केला जाईल.

प्रशासकीय स्तरावर सध्या अर्जांच्या छाननीचे काम युद्धपातळीवर सुरू आहे. ज्या महिलांचे बँक खाते आधार कार्डशी लिंक नाही किंवा ज्यांच्या खात्यात डीबीटी (Direct Benefit Transfer) सक्रिय नाही, त्यांना देखील तांत्रिक अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो. त्यामुळे मकरसंक्रांतीला ३००० रुपये मिळवण्यासाठी महिलांनी आपले बँक खाते सक्रिय असल्याची खात्री करणे आवश्यक आहे. एकीकडे कोट्यवधी महिलांना संक्रांतीची भेट मिळणार असताना, दुसरीकडे नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या आणि केवायसी न करणाऱ्या महिलांसाठी ही धोक्याची घंटा मानली जात आहे. सरकार यापुढे केवळ पात्र आणि नियमांचे पालन करणाऱ्या भगिनींनाच दरमहा १५०० रुपयांचा लाभ देण्यावर ठाम आहे.