काय गं, किती जाड झालीस तू?"

एका जवळच्या नातेवाईकाचं लग्न होतं. ती खूप आवडीने, कित्येक दिवस आधी शॉपिंग करून घेतलेली एक सुंदर जरतारी साडी नेसून, छान नटून-थटून तिथे पोहोचली होती. आरशात स्वतःला बघताना तिला खूपच प्रसन्न वाटत होतं. लग्नाच्या हॉलमध्ये शिरल्यानंतर ती आनंदाने आपल्या मित्र-मैत्रिणींशी आणि नातेवाईकांशी गप्पा मारत होती. तितक्यात एका लांबच्या मावशींची नजर तिच्यावर पडली. त्या सर्वांसमोर, अगदी पाच-दहा लोक ऐकतील अशा मोठ्या आवाजात म्हणाल्या, "अगं बाई! किती जाड झालीस तू? लग्नाआधी कशी सडपातळ होतीस, आता तर बघ ओळखूच येत नाहीयेस. अगं, आता तरी वजन कमी कर, खाण्यावर कंट्रोल ठेव नाहीतर तब्येतीचे वांधे होतील आणि तुला कोण बघणार? नंतर खूप महागात पडेल बघ!"

एका क्षणात तिचा सगळा उत्साह मावळला. तिला त्या महागड्या साडीत आता स्वतःचीच लाज वाटू लागली. तिला असं वाटलं की तिथला प्रत्येक माणूस तिच्या साडीकडे नाही, तर तिच्या वाढलेल्या वजनाकडेच बघतोय.

१. शरीरावर भाष्य करण्याचा अधिकार समाजाला कोणी दिला?

आपल्या समाजात एखाद्याच्या दिसण्यावर किंवा वजनावर कमेंट करणे हे खूप 'नॉर्मल' मानलं जातं. "मी तर तुझ्या चांगल्यासाठीच बोलतेय" या नावाखाली लोकांच्या आत्मविश्वासाचे धिंडवडे काढले जातात. समोरच्या व्यक्तीचं वजन का वाढलं असेल, याचा विचार कोणीच करत नाही. कदाचित तिला थायरॉईडचा त्रास असेल, कदाचित ती डिप्रेशनमधून जात असेल, किंवा प्रसूतीनंतर शरीरात झालेले ते नैसर्गिक बदल असतील. पण आपण फक्त 'जाड' आणि 'बारीक' या दोनच चष्म्यातून व्यक्तीला तोलतो.

२. 'सौंदर्य' म्हणजे फक्त झिरो फिगर का?

आजच्या सोशल मीडियाच्या युगात सौंदर्याच्या व्याख्या खूप मर्यादित झाल्या आहेत. जाहिराती, सिनेमे आपल्याला हेच बिंबवतात की जर तुम्ही गोरे आणि सडपातळ असाल तरच तुम्ही सुंदर आहात. पण खरं सौंदर्य हे व्यक्तीच्या आत्मविश्वासात आणि तिच्या स्वभावात असतं. जेव्हा एखादी स्त्री स्वतःच्या शरीराचा स्वीकार करून वावरत असते, तेव्हा तिला तिच्या वजनाची जाणीव करून देऊन खाली खेचणं ही एक सामाजिक विकृती आहे.

३. 'बॉडी शेमिंग'चे मानसिक परिणाम

एखाद्याच्या वजनावरून त्याला हिणवणं याला 'बॉडी शेमिंग' म्हणतात. याचे परिणाम अत्यंत भयाण असतात. सततच्या टोमण्यांमुळे व्यक्ती स्वतःला आरशात बघायला घाबरते. ती सार्वजनिक कार्यक्रमात जाणं टाळते, लोकांमध्ये मिसळणं बंद करते. अनेक स्त्रिया यामुळे 'डाएटिंग'च्या नावाखाली स्वतःला उपाशी मारतात, ज्यामुळे त्यांचं शारीरिक आरोग्य अधिक ढासळतं. तुमचा एक 'फुकटचा सल्ला' समोरच्याच्या मनावर कायमची जखम करून जातो.

४. लग्नासाठी 'वजन' हेच एकमेव निकष का?

"वजन कमी कर नाहीतर लग्न कसं होईल?" हा टोमणा तर सर्रास मारला जातो. जणू काही लग्न हे शरीराचं प्रदर्शन आहे, मनाचं नातं नाही. जर एखादा मुलगा किंवा त्याचं कुटुंब फक्त मुलीच्या वजनावरून तिला नाकारत असेल, तर अशा ठिकाणी लग्न न होणंच तिच्यासाठी फायद्याचं असतं. कारण जे लोक तुमच्या शरीराच्या आकारावर प्रेम करतात, ते तुमच्या मनाचा आदर कधीच करणार नाहीत.

५. स्वतःवर प्रेम करायला शिका (Self-Love)

स्त्रियांनो, कोणाच्याही टोमण्यामुळे स्वतःला कमी लेखू नका. तुमचं शरीर हे तुमचं मंदिर आहे. ते जसं आहे, तसा त्याचा स्वीकार करा. आरोग्यासाठी व्यायाम करणं किंवा फिट राहणं ही चांगली गोष्ट आहे, पण ते कोणाच्या टोमण्यामुळे नाही तर स्वतःच्या आनंदासाठी करा. आरशात बघून स्वतःला सांगा, "मी जशी आहे, तशी सुंदर आहे!"

समाजाला एकच सांगणं आहे—दुसऱ्याच्या शरीरावर कमेंट्स करण्यापेक्षा स्वतःच्या 'मानसिकतेवर' काम करा. वजन कमी-जास्त होत राहतं, पण तुमच्या शब्दांमुळे गेलेला समोरच्याचा आत्मविश्वास परत मिळवणं अशक्य असतं. सौंदर्याचा निकष हा किलोमध्ये नसून तो माणुसकीमध्ये असावा.

पुढच्या वेळी कोणालाही "तू जाड झालीस" म्हणण्यापूर्वी हे लक्षात ठेवा की, तुमची ही एक कमेंट समोरच्याची रात्रभराची झोप उडवू शकते. आदर द्यायला शिका, मग ती व्यक्ती कशीही दिसत असो!