शिक्षण असूनही महिलांना नोकरी का मिळत नाही?

भारतात महिलांचे उच्च शिक्षणाचे प्रमाण झपाट्याने वाढत असतानाही, त्यांना रोजगाराच्या संधी मात्र तितक्याच प्रमाणात मिळत नाहीत, ही चिंताजनक बाब समोर येत आहे. आज महिला उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये जवळपास निम्म्या संख्येने दाखल होत असल्या तरी, नोकरीच्या बाबतीत त्या अजूनही मोठ्या प्रमाणावर बाहेरच राहिल्या आहेत.

अलीकडील अहवालानुसार, पदवीधर महिलांपैकी केवळ सुमारे एकतृतीयांश महिलाच प्रत्यक्षात रोजगारक्षम ठरत आहेत. शिक्षण आणि उद्योग क्षेत्रातील कौशल्य गरजा यामधील दरी यासाठी जबाबदार असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. केवळ पदवी असून चालत नाही, तर प्रत्यक्ष कामासाठी आवश्यक कौशल्यांचा अभाव ही मोठी अडचण ठरत आहे.

भारताच्या एकूण लोकसंख्येत महिलांचा वाटा जवळपास ४८ टक्के असतानाही, देशाच्या जीडीपीमध्ये त्यांचे योगदान केवळ १८ टक्क्यांपर्यंत मर्यादित आहे. हे चित्र केवळ रोजगाराच्या संधींच्या कमतरतेचेच नव्हे, तर वेतनातील असमानता, कार्यस्थळी भेदभाव आणि नेतृत्वाच्या संधींच्या अभावाचेही द्योतक आहे.

माहिती तंत्रज्ञान, अभियांत्रिकी आणि तांत्रिक क्षेत्रांमध्ये महिलांची रोजगारक्षमता आणखी कमी असल्याचे दिसून येते. अनेक ठिकाणी महिलांना समान कामासाठी पुरुषांच्या तुलनेत कमी वेतन दिले जाते. वरिष्ठ आणि निर्णयक्षम पदांवर महिलांचे प्रतिनिधित्व अत्यल्प आहे.

तज्ज्ञांचे मत आहे की, भारताला खऱ्या अर्थाने प्रगती करायची असेल, तर महिलांचे शिक्षण केवळ आकडेवारीपुरते न ठेवता, ते रोजगार, आर्थिक स्वावलंबन आणि नेतृत्वाच्या संधींमध्ये रूपांतरित करणे अत्यावश्यक आहे. अन्यथा ‘शिक्षित महिला’ ही संकल्पना केवळ कागदावरच राहण्याची भीती आहे.

शिक्षण आणि कौशल्य यामधील दरी महिलांना नोकरीपासून दूर ठेवते.

वेतनातील तफावत आणि नेतृत्वाच्या संधींचा अभाव अजूनही गंभीर प्रश्न आहे